Unieke aanpak re-integratiebureau WijDoen “Omdat ik steeds weer aan het werk ging en over mijn grenzen ging, werkte het re-integreren met alleen de begeleiding van een bedrijfsarts niet voor mij”, zegt Lourens. Lourens is cliënt van re-integratiebureau WijDoen en heeft Niet-aangeboren hersenletsel (NAH). Het verhaal van Lourens is niet uniek. Daarom pleit WijDoen ervoor om als re-integratiebureau al tijdens de revalidatie in het revalidatiecentrum betrokken te worden. “Wanneer we eerder bij Lourens betrokken waren, had veel ellende voorkomen kunnen worden” vertelt Falko Gijzen, coach van Lourens bij WijDoen. WijDoen is een gespecialiseerd bureau dat mensen helpt met werk na niet aangeboren hersenletsel (NAH) en na kanker of chronische (pijn)klachten. “Wij hebben veel contact met de cliënt, maar ook met alle betrokkenen rondom die cliënt. Dus met de werkgever, het UWV, de verzekeraar, enzovoort. Wij zijn heel betrokken en hebben veel aandacht voor het persoonlijke proces van de cliënt. We komen ook thuis bij de cliënt, want voor onze doelgroep werkt een standaardaanpak niet. Thuis is de basis. Als het daar goed gaat, gaat de rest ook vaak beter.” Betrokken vanaf de revalidatie WijDoen wil zo vroeg mogelijk in het traject betrokken zijn. “Als de werkgever iemand aanmeldt dan is hij of zij vaak al vastgelopen”, zegt Falko. “Dan kan er al veel schade geleden zijn die voorkomen had kunnen worden. Het is beter om al betrokken te zijn vanaf de revalidatie.” Dit beaamt ook Gina Kroonstuiver, ook reintegratiecoach bij WijDoen. “Er zit nu nog vaak maanden van grote onzekerheid tussen het beëindigen van de revalidatie en het starten van de re-integratie. Als wij direct vanaf het begin betrokken zijn, kunnen wij contact onderhouden tussen UWV en de werkgever en al tijdens de revalidatie in kaart brengen wat de vervolgstappen zijn. Dit geeft rust en duidelijkheid voor de cliënt. Want ook al is deze dan misschien nog niet toe aan reintegreren, werk maakt wel een wezenlijk deel uit van iemands leven. Natuurlijk is de eerste zorg tijdens revalidatie herstel, maar wanneer de cliënt dan toe is aan re-integratie kunnen wij direct gaan coachen.” Gina geeft een voorbeeld en vertelt over een mevrouw die zij leerde kennen tijdens haar revalidatie. Ze had hersenletsel opgelopen door een scheurtje in haar halsslagader. De vrouw maakte zich grote zorgen over haar werk bij een verzekeringsmaatschappij en kwam op het spreekuur van WijDoen in het revalidatiecentrum. “Ik heb toen direct met haar werkgever gebeld en die stond open voor onze coaching. Hij wilde ook graag dat zij terug kon naar haar werk en wist zelf niet hoe hij dit aan kon pakken. Zo konden we tijdens de revalidatie de re-integratie al opstarten en konden we zelfs de laatste gesprekken met de ergotherapeut bijwonen. Dit vond mevrouw heel prettig, want alles wat zij had meegekregen vanuit de revalidatie kon zo vlekkeloos mee naar de re-integratie. Vroeg betrokken worden heeft dus een enorme meerwaarde voor alle partijen. Maar het is nog wel een heel grote uitdaging om ervoor te zorgen dat wij vroegtijdig worden betrokken.” Niet meer kunnen wat je kon Lourens was al echt vastgelopen in zijn werk voordat WijDoen in beeld kwam. Lourens werkt nu weer 12 uur in de week bij de werkgever waar hij altijd heeft gewerkt. Hij is ICT’er en was gewend om meer dan fulltime te werken. “Op een gegeven moment werd ik ’s morgens wakker en deden een arm en een been het niet meer. Ik ben toch uit bed gegaan en naar mijn werk gegaan. In de dagen en weken daarna ging alles steeds moeizamer, mijn lichaam gaf het gewoon op. Uiteindelijk ben ik bij de neuroloog uitgekomen en ontdekten ze dat ik een minor stroke heb gehad. Ik heb wel revalidatie gehad, maar de stroke was eigenlijk al te lang geleden. Ik ben na de revalidatie weer aan het werk gegaan, maar dat ging niet. Ik kon de drukte niet meer aan en het licht ging uit.” WijDoen kwam een half jaar na zijn uitval in beeld en Falko werd zijn re-integratiecoach: “Lourens heeft een hoog arbeidsethos en hij wilde erg graag terug in zijn functie. Het is een harde realiteit dat je niet meer de oude bent en je niet meer kan wat je kon. Dan begint het rouwproces, dat is heel emotioneel. Hij is eerst op arbeidtherapeutische basis aan het werk gegaan. Per twee weken kwam er een uur bij. Gelukkig heeft hij een heel welwillende werkgever, die hem graag wilde behouden. Hij werkt dus nog steeds bij dezelfde afdeling, maar heeft nu ander werk en minder uren.” Moeilijk voor te stellen Een cliënt kan via verschillende wegen bij WijDoen terecht komen. In een aantal revalidatiecentra verzorgt WijDoen een gratis spreekuur. Verder worden ze gevonden via de website, werkgever of het UWV en heel soms door de zorgverzekeraar. WijDoen heeft specifieke kennis over NAH wat iedere keer een grote meerwaarde blijkt te zijn. “De cliënt voelt zich vaak onbegrepen”, vertelt Falko. “Het is moeilijk om uit te leggen hoe het met je gaat terwijl je er wel goed uitziet. Dat is vaak frustrerend. Er is veel nodig om duidelijk te maken wat iemand niet meer kan. Het is heel moeilijk om voor te stellen hoe hersenletsel voelt.” Na het kennismakingsgesprek wordt er begonnen met een neuropsychologisch onderzoek (NPO) om de beperkingen in kaart te brengen of een neuropsychologische intake (NPI). Een NPI is nodig om de vertaalslag te maken naar de werk- en thuissituatie van de cliënt en om concrete adviezen te kunnen geven. Het grote voordeel van WijDoen is dat zij eigen neuropsychologen in dienst heeft, zoals Aritha van der Stouw: “Ik ben er om te kijken wat er mogelijk is voor de cliënt. Voor hem is dit onderzoek vaak de eerste stap in het acceptatieproces. Het onderzoek is heel feitelijk. Het geeft ziekte-inzicht en is een erkenning voor de problemen die iemand ervaart. Voor de werkgever is het onderzoek vaak verhelderend over wat iemand nog wel of niet kan. Ik kijk graag naar de mogelijkheden, want dan kun je iemand toekomstperspectief bieden. Soms moet je hindernissen wegnemen zodat iemand weer vooruit kan. Dus aan welk tandwiel moeten we draaien om iets in gang te zetten?” NPI of NPO Bij een NPI vraagt Aritha tijdens een semi-gestructureerd interview de klachten uit van de cliënt. Welke fysieke zaken spelen er, zijn er cognitieve problemen, welke emoties en gedrag vertoont iemand en hoe gaat hij of zij met problemen om. Ook heeft Aritha een gesprek met de partner of familielid om te vragen wat die voor gevolgen merkt van het letsel. Er is een gesprek met de revalidatie en ze vraagt medische informatie op. Bij een NPO voert ze ook testen uit met betrekking tot het geheugen en de aandacht. Zo wordt heel objectief in kaart gebracht wat iemand kan. Uiteindelijk komt alles in één verslag en volgt er een teruggavegesprek met de cliënt. Ook de coach is hierbij aanwezig. Het verslag wordt besproken en Aritha geeft tips mee over het te lopen traject. Waar kan iemand tegenaan gaan lopen? Wat kun je aanpassen? Daarna wordt samen met de bedrijfsarts en de werkgever het re-integratieproces opgestart. Met een lach en een traan De eerste belangrijke stap is dat de thuisbasis op orde moet zijn. Daarna kan er pas aandacht zijn voor het werk. “Wij zijn echt heel nauw betrokken”, zegt Gina. “We spiegelen, reflecteren en geven feedback. Alles op basis van respect, de basis is vertrouwen. Onze trajecten gaan met een lach en een traan. Soms maak je enorme sprongen vooruit en soms ga je even achteruit. We brengen stap voor stap de regie terug, vanuit eigen kunnen. Iemand moet zelf ervaren wat hij wel en niet kan.” Zo voelt Lourens het ook: “Ik ben gevoelig voor mensen die weten wat ze doen. De aanpak van WijDoen, van Falko, voelt heel goed. Wat zij doen is geweldig. Zij houden ook de communicatie met mijn werkgever open. Ik kon niet zeggen dat ik ziek was, maar Falko vertelde mijn verhaal aan mijn werkgever. Dat gaf mij eerst veel onrust. Daarna kwam de rust, want het klopte wat hij zei. Daardoor begon ik ook met accepteren.” www.wij-doen.com

- Lourens